Tradycyjne jagodzianki

Kategorie Kaligrafia, Miniatury, Przepisy, SłodkościPosted on

„Ty, który stwarzasz jagody
królika z marchewką lato
chrabąszczowe cień wielki
małych liści (…) smutek roślin (…)
ślimaka co zasypia na sześć
miesięcy niezgrabny śnieg co
ma wdzięk większy zanim
zacznie tańczyć serce choćby
na chwilę spraw niech poeci
piszą wiersze prostsze od
wspaniałej poezji”.
Ksiądz Jan Twardowski

Jagoda – szlachetny dar lasu, po który z ukłonem sięgają ludzkie ręce ale również spragnione zwierzęta. Zbieraj ją nieśpiesznie i ciesz się jej smakiem – to jest ten czas. Mała, nieoswojona, lekko kwaśna jagoda użycza swojego aromatu pysznym bułeczkom, zwanym jagodziankami. To subtelna przekąska i słodki podarunek. Posmakuj.

sprawdzony przepis na jagodzianki, małopolskie jagodzianki, kaligrafia małopolska, jagodzianki kaligrafia, Ty, który stwarzasz jagody kaligrafia, wiersze księdza Jana Twardowskiego kaligrafiaksiądz Jan Twardowski wiersze, Który stwarzasz jagody kaligrafia, stara receptura na jagodzianki, kaligrafia małopolskaKtóry stwarzasz jagody kaligrafia, kaligrafia małopolskatradycyjne jagodzianki, sprawdzony przepis na jagodziankitradycyjne jagodzianki, przepis na jagodzianki, jagodzianki małopolkskiejagodzianki stara recepturajagodzianki kaligrafia, ty który stwarzasz jagody kaligrafia


Składniki na 16 jagodzianek


Ciasto drożdżowe:

  • ok. 550 g mąki pszennej
  • 250 ml letniego mleka
  • 50 g cukru
  • 25 g świeżych drożdży
  • 75 g miękkiego masła
  • 1 płaska łyżeczka soli
  • 1 jajko
  • skórka starta z połowy cytryny

Nadzienie:

  • 400 g jagód lub borówki amerykańskiej
  • 2 łyżki cukru pudru
  • 1 łyżka mąki

Lukier:

  • 1,5 szklanki pudru
  • 4 łyżki wrzątku

lub kruszonka (rozetrzyj w palcach poniższe składniki):

  • 1/2 szklanki cukru pudru
  • 1/2 szklanki mąki krupczatki
  • 80 g masła

Dodatkowo: 1 jajko, 1 łyżka mleka


Wykonanie


1. Lekko ciepłe mleko wymieszaj z 1 łyżką cukru, pokruszonymi drożdżami i 4 łyżkami mąki. Przykryj ściereczką i odstaw na 15 minut.
2. Resztę z 550 g mąki wsyp do dużej miski. Dodaj resztę cukru, sól, jajko, miękkie masło, startą skórkę z cytryny i wyrośnięty zaczyn. Wyrób ciasto. Ciasto powinno odchodzić od ręki. Jeśli będzie za rzadkie dodaj jeszcze ok. 50 g mąki. Ciasto przykryj ścierką i odstaw na ok. godzinę w ciepłe miejsce do wyrośnięcia, aż ciasto podwoi swoją objętość.
3. Po wyrośnięciu przełóż ciasto na blat posypany mąką i uformuj wałek, a następnie podziel go na 16 części.
4. Jagody wymieszaj z cukrem pudrem i mąką.
5. Piekarnik nagrzej do 180°C.
6. Każdy kawałek ciasta uformuj w kulkę i rozpłaszcz ją na ręce. Na środku placka ułóż jedną dużą łyżkę jagód i zlep brzegi. Uformuj bułeczkę. Gotowe bułeczki ułóż na blasze wyłożonej papierem do pieczenia złączeniem do dołu pamiętając o zostawieniu odstępu między bułeczkami. Bułeczki pozostaw do wyrośnięcia na kilka minut.
7. Bułeczki posmaruj rozkłóconym jajkiem z mlekiem. Jeśli zdecydujesz się na kruszonkę, ułóż ją na tym etapie na jagodziankach.
8. Jagodzianki piecz 20 minut, do zarumienienia.
9. Jeśli zdecydujesz się na lukier, rozetrzyj cukier puder z wrzątkiem i polukruj zimne jagodzianki.

jagodzianki małopolskie

Jest to receptura lokalna (w wersji z lukrem), ze wsi Rodaki, położonej w Małopolsce. Osobiście wolę kruszonkę, dlatego podałam przepis na dwie wersje jagodzianki.

Tradycyjny placek drożdżowy z owocami

Kategorie Miniatury, Przepisy, SłodkościPosted on

„Podałaś mi truskawki
były tak soczyste
pachnące
i słodkie
jak twoje jasne
niecierpliwe piersi
schronienie marzeń
i ogrodów”.
Aleksander Rybczyński

Przy dobrym jedzeniu łatwo można stracić poczucie wstydu, a jeśli jest to ciasto, tym większym obowiązkiem jest czerpać z delektowania się nim przyjemność. Bo jak nie teraz to kiedy?


Składniki na dużą foremkę 40×24 cm


    • 3 szklanki mąki tortowej
    • 1/2 kostki masła
    • 50 g drożdży
    • 3 żółtka
    • 1/2 szklanki cukru pudru
    • 1 szklanka mleka + dodatkowo ok. 1/4 szklanki mleka
    • 700 g owoców (np. truskawki, jabłka, jagody, śliwki)
    • cukier wanilinowy
    • sól, cynamon

Kruszonka:

    • 1/2 szklanki mąki krupczatki
    • 1/2 szklanki cukru pudru
    • 80 g masła

Wykonanie


1. Drożdże rozkrusz w ciepłym mleku; dodaj łyżkę cukru pudru i łyżkę mąki; wymieszaj składniki i zostaw w ciepłym miejscu do wyrośnięcia.
2. Po wyrośnięciu dodaj pozostały cukier puder, cukier wanilinowy, żółtka, sól, przesianą mąkę; wyrabiaj ciasto dodając stopniowo mleko tj. tyle, ile zabierze ciasto (ok. 1/4 szklanki). Następnie wlej rozpuszczone, ciepłe masło i nadal wyrabiaj, aż ciasto stanie się jednolite. Ciasto odstaw do wyrośnięcia.
3. Gdy ciasto podwoi swoją objętość, włóż je do wysmarowanej tłuszczem formy, wyrównaj powierzchnię, nakładaj owoce i ewentualnie posyp cynamonem (dotyczy jabłek, śliwek). Na wierzchu posyp owoce kruszonką z zagniecionych czubkami palców składników.
4. Ciasto piecz ok. 1 godziny w temperaturze 160°C. Po upieczeniu pozostaw go jeszcze na chwilę w piekarniku przy uchylonych drzwiach.

 

kuchnia małopolska, Koło Gospodyń Wiejskich Fałkowice, sprawdzony przepis na placek drożdżowy z owocamikaligrafia małopolska, kaligrafia truskawki, kaligrafia Aleksander Rybczyński, podałaś mi truskawki, tradycyjny przepis na ciasto drożdżowe z owocamikaligrafia inicjał T, kaligrafia truskawki, kaligrafia literackaciasto drożdżowe z truskawkami, ciasto drożdżowe z jagodami, ciasto drożdżowe z jabłkami, ciasto drożdżowe ze śliwkami, tradycyjny placek drożdżowy z owocami, ciasto drożdżowe przepis koła gospodyń wiejskichkaligrafia truskawki, kaligrafia literacka, kaligrafia wiersz Aleksandra Rybczyńskiegociasto drożdżowe z owocami i kruszonką

Jest to tradycyjna małopolska receptura, opracowana przez Koło Gospodyń Wiejskich w Fałkowicach.
Przepis pochodzi z książki „Tradycja zaczarowana w potrawach regionu wielickiego” pod red. B. Rotter-Stankiewicz i J. Jelonek, Gdów, 2010 r.

Szarlotka w grzankach, 1898 r.

Kategorie Kaligrafia, Przepisy, SłodkościPosted on

„Bo jak nie teraz to kiedy?! (…)
Z życia, Jolciu, trzeba brać pełnymi garściami (…) bo inaczej człowiek żałuje, że tego nie zrobił, tamtego nie zobaczył, czegoś nie spróbował, gdzieś nie był (…) życiu trzeba dać szansę (…)”. Justyna Szymańska, Miłosna szarlotka.

Prosta życiowa prawda, tak samo jak prosta, zachwycająca delikatną urodą szarlotka. Zacznijmy od skromnego ucztowania, a może nabierzemy sił na coś więcej…


Składniki na foremkę 20×24 cm


  • 5-6 bułek – pokroiłam 5 bułek domowych o łącznej wadze 440 g
  • 160 g roztopionego masła
  • 3 średniej wielkości jabłka
  • 10 łyżek konfitury rabarbarowej (na konfiturę użyłam 780 g rabarbaru, 230 g cukru, 1/3 szklanki wody, skórkę startą z połowy cytryny – składniki gotowałam ok. 40 minut, a następnie zblendowałam). Po przełożeniu konfitury na grzanki zostało mi jeszcze ok. 1 szklanki konfitury. Jeżeli chcesz zrobić zapasy zimowe, użyj na 1 kg rabarbaru 300 g cukru. W ten sposób otrzymasz dodatkowo 2-3 małe słoiczki pysznej konfitury.
  • 30 g bułki tartej

Przygotowanie


1. Połowę bułek namocz w roztopionym maśle i przełóż do wysmarowanego masłem rondelka.
2. Na bułkę połóż poszatkowane jabłka a następnie konfiturę z rabarbaru.
3. Na konfiturze ułóż kolejną warstwę namoczonych w maśle bułek.
4. Grzanki posyp bułką tartą.
5. Szarlotkę piecz w temperaturze 170°C ok. 70 minut. Grzanki mają być rumiane.
Szarlotka najlepsza jest na ciepło, a w towarzystwie gałki lodów nabierze dodatkowych odcieni smakowych.

miłosna szarlotka, szarlotka na grzankach, prosty przepis na szarlotkę, staropolski przepis na szarlotkę, szarlotka z jabłkami i rabarbarem, pomysł na szarlotkę, szarlotka kaligrafiamiłosna szarlotka, kaligrafia szarlotka, kaligrafia średniowieczna, kaligrafia małopolskaszarlotka staropolska, szarlotka na grzankach, prosta szarlotka
kaligrafia małopolska, kaligrafia średniowieczna, kaligrafia miłosna szarlotka
szarlotka staropolska, stary przepis na szarlotkę, szarlotka na grzankachPomysł na szarlotkę inspirowany jest przepisami L. Ćwierczakiewicz, 365 obiadów, Warszawa 1898 r.

Obermus, 1682 r.

Kategorie Kaligrafia, Miniatury, Przepisy, SłodkościPosted on

„Weźmij ochędożonych migdałów, utłucz dobrze w moździerzu i cukru z potrzebę, to dobrze zmieszawszy, rozpuść winem gęsto, jako kasza. Wylej na półmisek, a potrząsnąwszy cynamonem, wsadź do pieca wolnego, a gdy upieczesz, pocukruj, a daj na stół”.
Obermus – niegdyś był wyrafinowanym smakołykiem goszczącym na stołach magnackich i szlacheckich.
Poszukiwacze tradycyjnych i unikalnych potraw odnajdą w tej recepturze wyrazistą duszę kuchni staropolskiej, pełnej aromatów i zaskakujących kompozycji smakowych.


Składniki


  • 300 g migdałów
  • 80 g cukru
  • 80 ml wina białego
  • cynamon do posypania
  • masło do posmarowania foremki

Przygotowanie


Zblanszowane migdały przeciśnij przez maszynkę do bakalii i przesyp do makutry. Dodaj pozostałe składniki i utrzyj je na jednolitą masę. Foremkę wysmaruj masłem, przełóż do niej gotową masę i oprósz ją cynamonem. Ciasto zapiekaj w temperaturze 180°C ok. 40 minut, do zarumienienia.

kaligrafia kulinarna, Compendium Ferculorum, obermus, Stanisław Czerniecki, stary przepis na deser z migdałów, cukru i winakaligrafia kulinarna, kaligrafia jedzenie, kaligrafia obermus, kaligrafia staropolskastare przepisy - obermus, kuchnia staropolskakaligrafia kulinarna, kaligrafia małopolska, kaligrafia stare teksty

Literatura
Monumenta Poloniae Culinaria pod red. J. Dumanowskiego, Warszawa 2012 r., cyt. za: S. Czerniecki, Compendium Ferculorum albo zebranie potraw.

Pączki staropolskie

Kategorie Kaligrafia, Przepisy, SłodkościPosted on

„Już więc każdy rozezna swą powinność snadnie
Iż wszytkiego pomiernie z rozmysłem używa,
Już jako pączek w maśle,
W dobrej sławie pływa”.
Podobnie jak  literatura, także i kuchnia jest obiecującym miejscem spotkań, przenikania się smaków i ulegania fantazjom. Pocombrzymy więc w tłusty czwartek?
Zróbmy to w Krakowie. Tak, tutaj, przy pączkach, chruście i mocniejszych trunkach.
Słomiane bałwany rozdzierajmy na strzępy – „wszystko to rozkosz a krotochwila”.

Mój idealny przepis na pączki według staropolskich receptur:


Składniki (na ok. 16 szt.)


  • 470 g mąki
  • 100 g cukru
  • 120 g masła klarowanego
  • 270 ml mleka
  • 6 żółtek
  • 50 g zmielonych płatków migdałowych
  • 50 g drożdży
  • 15 g cukru wanilinowego lub trochę wanilii
  • 2 łyżki rumu
  • otarta skórka z cytryny
  • szczypta soli
  • 250 g konfitury (najlepiej z płatków róży)
  • 3 kostki smalcu do smażenia (po 200 g każda)
  • cukier puder do posypania

Przygotowanie


1. Drożdże zasyp w kubku łyżką cukru, rozetrzyj, odstaw.
2. Żółtka utrzyj z cukrem i cukrem wanilinowym.
3. Mąkę przesiej przez sito i dodaj do masy jajecznej.
4. Podgrzej mleko. Kilka łyżek podgrzanego mleka wlej do drożdży; resztę do masy jajecznej.
5. Drożdże przełóż do masy.
6. Dodaj rum, otartą skórkę z cytryny i sól. Wyrób ciasto.
7. Gdy ciasto odchodzi od miski, wlej roztopione, ciepłe masło. Ponownie wyrób ciasto.
8. Ciasto przykryj ściereczką i odstaw do wyrośnięcia (ma podwoić swoją objętość).
9. Wyłóż ciasto na stolnicę posypaną mąką. Rozwałkuj na grubość ok. 1 centymetra i wycinaj szklanką krążki.
10. Nałóż na połowę krążków konfiturę. Każdy krążek z konfiturą przykryj drugim krążkiem, ściśnij brzegi i jeszcze raz wytnij szklanką, którą były wycinane krążki tak, by uformować pączki tej samej wielkości.
11. Rozgrzej smalec w rondlu. Sprawdź temperaturę – jeśli wrzucony kawałek ciasta wypływa i się rumieni to znaczy że smalec ma odpowiednią temperaturę.
12. Kładź na tłuszcz po kilka pączków, przykrywając pokrywką. Po minucie zaglądnij, czy pączki mają piękny kolor i należytą skorupkę od spodu.
13. Po usmażeniu z jednej strony obróć pączki patyczkiem lub widelcem na drugą stronę i smaż bez przykrycia.
14. Pączki wyjmij łyżką cedzakową i połóż na talerzu wyłożonym ręcznikiem kuchennym.
15. Udekoruj cukrem pudrem lub polukruj.


Zebranie staropolskich rad gospodyń (zachowałam oryginalną pisownię)


  • Im ciasto jest wolniejsze, tym delikatniejsze będą pączki.
  • Dobrze wymiesić, żeby ciasto było tak gęste jak na babki.
  • Konfiturę z płatków róży osącz z syropu lub wymieszaj z powidłami. Jeśli będzie za rzadka, to wypłynie w trakcie smażenia.
  • Rozwałkować ciasto po dobrem podejściu, wyciskać dużym kieliszkiem albo małą szklaneczką pączki, nałożyć konfiturami bez soku, posmarować brzegi jajkiem i nakryć drugą połową pączka.
  • Pączki układa się w odstępach, aby miały miejsce rość. Gdy podniosą się trochę, poobracać na drugą stronę.
  • Deskę z pączkami ustawić przy ciepłym piecu, lub kominie, aby szły w górę, a nie rozlewały się tylko na boki. Jeśli się który przechyli, przewróć go zręcznie na drugą stronę.
  • Pączki kładź na rozgrzany smalec wyrośniętą stroną (do góry tem co leżały).
  • Spróbować, czy ciasto rumieni się, poczem wkładać do smalcu po kilka pączków, by swobodnie pływały i nie stykały się.
  • Nie przykrywaj pączków po zarumienieniu z jednej strony, gdyż przez to pączki otrzymują środkiem ładną białą obrączkę.
  • Zrumienione pączki z jednej strony obrócić i już nie nakrywać, przez co wypłyną wyżej i dostaną obrączkę.
  • Ogień nie powinien być zbyt gwałtowny, aby się z wierzchu pączki zanadto nie przyrumieniły, a w środku nie pozostały surowe.
  • Smaży się na wolnym ogniu, ale w gorącym szmalcu.
  • Nigdy nie dokładaj zimnego tłuszczu, gdy w garnku znajdują się pączki.
  • Chcąc by się szmalec nie palił, trzeba od czasu do czasu wrzucić weń plasterek kartofla surowego.
  • Dobry pączek powinien być w miarę duży, w miarę wysmażony, pulchny i elastyczny, naciśnięty dłonią podnieść się powinien napowrót, nieprzetłuszczony i ładnego koloru, powinien mieć jasną obrączkę.

pączki kaligrafia, żywot człowieka poczciwego kaligrafia, mikołaj rej kaligrafia, pączki staropolskie, pączki kuchnia staropolska, pączki wg receptury staropolskiej, kuchnia staropolska pączki, pączki porady, receptury kuchni staropolskiejkaligrafia małopolska, kaligrafia staropolska, żywot człowieka poczciwego kaligrafia, mikołaj rej kaligrafia, pączki kaligrafia, pączki staropolskie, stara receptura na pączki, porady staropolskie na pączki, receptury staropolskiej kuchni, przepisy staropolskie

Literatura:
K. Biełozierska, Nowa praktyczna gospodyni litewska, Warszawa, 1889 r.
M. Gruszecka, Illustrowany kucharz krakowski dla oszczędnych gospodyń, Kraków 1895 r.
M. Bogacka, Powszechna kuchnia swojska, oparta na wieloletnim doświadczeniu i zdrowotno-dietetycznych zasadach obejmująca ogólne pouczenie, jakoteż szczegółowe wskazówki, i przepisy przyrządzania tanich i smacznych, a przytem zdrowych pokarmów i napojów wszelkiego rodzaju oraz wszelkie wiadomości i sekrety kuchenne z przydaniem dyspozycyi obiadowych, na wieczerze i wszelkie przyjęcia i uroczystości doroczne, zamiany wag i miar dawniejszych na teraźniejsze i odwrotnie etc. etc., Nowy Sącz, 1896 r.
A. Owoczyńska, Poradnik dla polskich gospodyń, Najnowsza kuchnia warszawska, Warszawa 1914 r.
M. Disslowa, Jak gotować, praktyczny podręcznik kucharstwa, Poznań 1931 r.

pączki według starej receptury, pączki staropolskie, stare przepisy na pączki, smażenie pączków poradypączki staropolskie, smażenie pączków rady, smażenie pączków w małopolsce, pączki kaligrafia, staropolski przepis na pączki, mikołaj rej pączki, już jako pączek w maśle w dobrej sławie pływa, żywot człowieka poczciwego pączki, jak pączek w maśle